Lekarsko-dentystyczny

Biochemia z elementami chemii

Celem nauczania Biochemii z elementami chemii jest poznanie podstawowych zagadnień dotyczących budowy związków organicznych wchodzących w skład makrocząsteczek obecnych w komórkach, macierzy zewnątrzkomórkowej i płynach ustrojowych oraz procesów biochemicznych zachodzących w organizmie ludzkim, również w odniesieniu do procesów zachodzących w jamie ustnej. Tematyka ćwiczeń dotyczy metabolizmu węglowodanów, lipidów, aminokwasów, białek i kwasów nukleinowych. Student poznaje budowę i znaczenie działania enzymów, rolę witamin oraz regulację hormonalną podstawowych szlaków anabolicznych i katabolicznych. Ponadto poznanie podstawowych metod z zakresu chemii analitycznej pozwoli studentowi na przeprowadzenie charakterystycznych reakcji i zrozumienie przebiegu procesów biochemicznych w organizmie człowieka. Zajęcia laboratoryjne mają za zadanie nauczenie samodzielnego wykonywania doświadczeń chemicznych i wyciągania prawidłowych wniosków.

Od roku akademickiego 2021/2022 ćwiczenia i seminaria dotyczące biologii molekularnej prowadzone będą w Katedrze i Zakładzie Biochemii i Biologii Molekularnej (ul. Chodźki 1, Coll. Universum).

 

Osoba koordynująca naukę przedmiotu w Zakładzie: prof. dr hab. Jacek Kurzepa

 

Pliki do pobrania

zagadnienia_wymagane_do_zaliczenia_biochemii_z_elementami_chemii.pdf

Zagadnienia wymagane do zaliczenia Biochemii z elementami chemii dla kierunku lekarsko-dentystycznego.

regulamin_stomatologia_2021.pdf

Regulamin przedmiotu. Wymagane hasło.

Fakultet dla studentów kierunku lekarsko-dentystycznego

Biochemia procesów zachodzących w jamie ustnej

Tematy spotkań:

 

1. Ząb. Budowa zęba. Biologiczna rola pierwiastków. Nieorganiczne składniki szkliwa i zębiny. Chemia fosforanów wapnia.

2. Znaczenie i metabolizm fluoru.

3. Aminokwasy, peptydy, białka  - metabolizm białek tkanki łącznej (synteza i degradacja kolagenu, rola witaminy C). 

4. Białka szkliwa i zębiny. Rozwój białek, rodzaje białek, enzymy (MMP), białka zawierające gamma-glutaminian (rola witaminy K), inne. 

5. Węglowodany - powtórka z budowy, metabolizm proteoglikanów. 

6. Ślina. Skład, znaczenie, enzymy śliny. 

7. Stres oksydacyjny - powtórka. Stres oksydacyjny w ślinie.

8. Bufory krwi - powtórka. Znaczenie buforów śliny. 

9. Płytka nazębna. Skład i metabolizm płytki.  

10. Kamień nazębny.

11. Biochemia próchnicy.

12. Dieta i choroby metaboliczne a próchnica. 

13. Biochemia ogólna, a biochemia jamy ustnej. 

14. Biochemia ogólna, a biochemia jamy ustnej. Choroby metaboliczne z objawami w jamie ustnej (np. Zespól Leyscha-Najana). 

15. Zaliczenie

Konsultacje

Rok akademicki 2021/2022

 

  1. Prof. dr hab. Jacek Kurzepa - poniedziałek 8.30-10.00
  2. dr hab. Irena Musik - czwartek 11.30-13.00
  3. dr Anna Boguszewska-Czubara, prof. UM - 
  4. dr Anna Hordyjewska - czwartek 9.00-10.30
  5. dr Anna Horecka - środa 10.00-11.30
  6. dr Dorota Luchowska-Kocot - wtorek 11.00-12.30
  7. Dr Bartłomiej Kulesza - wtorek 13.00-14.30

Jak uczyć się biochemii ?

Biochemia nie jest trudna! Jednak niektóre z przemian są bardzo długie i skomplikowane. Aby przyswoić najważniejsze informacje do każdego szlaku biochemicznego staraj się zapamiętać 5 głównych punktów:

  1. nazwa przemiany oraz jej
  2. rola biologiczna. Ważne, aby oba pojęcia łączyć ze sobą np. nazwa – szlak pentozomonoforforanowy; rola – synteza pentoz oraz NADPH+H+.
  3. lokalizacja procesu w komórce oraz organizmie. Komórka jest podzielona błonami biologicznymi na wiele przedziałów (tzw. kompartmentów). W każdym z nich mogą zachodzić różne przemiany. Obecność przedziałów powoduje, że często przeciwstawne procesy nie mieszają się ze sobą, mogą być osobno regulowane. Najważniejsze kompartmenty z punktu widzenia nauki biochemii to cytoplazma, mitochondrium i jądro komórkowe. Również narządy różnią się między sobą specyfiką prowadzonych procesów biochemicznych.
  4. początkowy substrat i końcowy produkt przemiany. Bardzo często na różnego rodzaju sprawdzianach padają pytania typu: "z czego jest syntetyzowany np. cholesterol", "jaki jest końcowy produkt np. glikolizy". Warto pamiętać takie informacje.
  5. reakcja regulatorowa – reakcja której szybkość wpływa na szybkość zachodzenia całego procesu. Organizm wpływa na procesy biochemiczne oddziałując (za pomocą hormonów lub innych związków biologicznie czynnych) właśnie na reakcje regulatorowe. Również leki często działają poprzez wpływ na reakcje regulatorowe określonych procesów.

 

 

Jak pisać raport z ćwiczeń laboratoryjnych?

Na samym początku nasuwa się pytanie: „Po co pisać raport? Czy nie wystarczy wykonać doświadczenie i pokazać wynik asystentowi?”. Wykonanie doświadczenia i jego właściwa interpretacja są podstawą zaliczenia każdego ćwiczenia laboratoryjnego. Należy jednak pamiętać, iż oprócz wykonania zadania przez studenta, asystent ma obowiązek udokumentowania tego faktu. Raport napisany w trakcie wykonywania określonego zadania (szczególnie doświadczenia laboratoryjnego) wydaje się pozostawiać najmniej wątpliwości natury „czy student rzeczywiście nabył tą umiejętność?”. Raporty są przechowywane przez cały cykl kształcenia studenta. Jak więc pisać raport? Forma preferowana w Katedrze i Zakładzie Chemii Medycznej składa się z 5 elementów. Opisując wykonywanie doświadczenia najpierw należy podać jego CEL np. wykazanie redukujących właściwości aldehydów. Następnie należy podać jaką METODĘ będzie się stosować, aby uzyskać określony cel. W przytoczonym przypadku metodą będzie próba Tromerra. Jednak w wielu sytuacjach stosowane metody nie mają nazw pochodzących od nazwisk badaczy. Wtedy piszemy: metoda kolorymetryczna, miareczkowanie, chromatografia cienkowarstwowa lub np. reakcja z węglanem amonu (przy wykrywaniu wapnia) bądź reakcja z azotanem srebra (przy wykrywaniu jonów chlorkowych). Następnie należy podać w sposób zwięzły PRZEBIEG EKSPERYMENTU np. po połączeniu aldehydu i wodorotlenku miedzi(II), a następnie ogrzaniu powstaje ceglasty osad tlenku miedzi(I). Podanie nazw odczynników jest niezbędne szczególnie, gdy nie podaje się ich w nazwie metody. Nie ma potrzeby opisywać bardzo szczegółowo każdego kroku doświadczenia np. biorę buteleczkę z wodorotlenkiem miedzi i wlewam niewielką jego ilość do próbówki. Następnie biorę drugą buteleczkę z aldehydem i również wlewam niewielką jego ilość… Każdy przepis do ćwiczenia zawiera szczegółowy opis jego wykonania, dlatego też nie ma potrzeby przepisywania opisu wykonania doświadczenia do raportu. Sporadycznie student zostanie poproszony o umieszczenie w raporcie równania przeprowadzonej reakcji. WYNIK w przypadku metody Tromerra będzie brzmiał: zmiana zabarwienia produktów reakcji na kolor ceglasty. W przypadku miareczkowania również często wynikiem będzie zmiana barwy roztworu, a ilość zużytego titranta będzie służyła do obliczenia określonej wartości np. kwasoty soku żołądkowego lub stężenia witaminy C. W przypadku metod kolorymetrycznych wynikiem będzie konkretna liczba; zarówno uzyskana wartość absorbancji jak i obliczone na podstawie wzorca lub krzywej kalibracyjnej stężenie substancji w roztworze badanym. Podobnie wynik liczbowy będzie np. w metodzie Wohlgemutha. Ostatnim pkt. będą WNIOSKI np. dla próby Tromerra: aldehydy wykazują właściwości redukujące same utleniając się do kwasów karboksylowych. Ważne jest, aby nie mylić wyników z wnioskami, co się nierzadko zdarza nawet w poważnych opracowaniach naukowych.

Życzmy owocnych raportów!

Literatura

Monografie i skrypty pomocne w nauce Chemii i Biochemii.

Chemia organizmów żywych


Podstawy technik laboratoryjnych


Prosta biochemia


NOWOŚĆ !!! W czasach, w których wpatrywanie się w ekran komputera w celach edukacyjnych (i nie tylko) mocno nadwyręża cały układ wzrokowy proponujemy przerzucić cześć asymilowanych informacji na nerw słuchowy. W tym celu przygotowane zostały Podcasty Biochemiczne, krótkie formy audio przedstawiające w przystępny sposób najważniejsze zagadnienia z Biochemii. Wystarczy uruchomić podany link na komputerze lub smartfonie, założyć słuchawki i przenieść się wyobraźnią w świat przemian biochemicznych. Projekt jest w fazie rozwoju, niedługo nowe odcinki. Zapraszamy!

https://anchor.fm/jacek-kurzepa